Vücudunuz Sizinle Konuşuyor: Belirtileri Görmezden Gelmeyin

Bedenimiz, çoğu zaman bir sorun ortaya çıkmadan önce bize küçük sinyaller gönderir. Sabah yorgun uyanmak, gün içinde sürekli halsizlik hissetmek, sık tekrarlayan şişkinlik, bağırsak düzenindeki değişiklikler veya akşam saatlerinde kontrol edilemeyen tatlı isteği…

Peki, bu sinyalleri ne kadar dinliyoruz?

Yoğun çalışma temposu, stres ve günlük hayatın koşuşturması içerisinde birçok belirtiyi “normal” kabul ediyoruz. Oysa bazı belirtiler yaşam tarzımızı gözden geçirmemiz, bazıları ise profesyonel bir değerlendirme almamız gerektiğine işaret edebilir.

Burada önemli bir noktayı vurgulamak gerekir: Tek bir belirti tek başına bir hastalığın göstergesi değildir. Ancak belirtilerin ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve başka hangi bulgularla birlikte görüldüğü bize önemli ipuçları verebilir.

Sürekli yorgunluk normal mi?

Yorgunluğun en sık nedenleri arasında yetersiz uyku, yoğun stres ve düzensiz yaşam alışkanlıkları bulunabilir. Bununla birlikte demir veya B12 eksikliği, tiroid sorunları ve çeşitli sağlık problemleri de uzun süren yorgunluğa neden olabilir.

Bu nedenle haftalarca devam eden ve günlük yaşamı etkileyen açıklanamayan yorgunluğu yalnızca “yoğunluktandır” diyerek geçiştirmemek gerekir.

Her şişkinliğin nedeni gluten değil

Özellikle sosyal medyada şişkinlik ile gluten arasında doğrudan bir bağlantı kurulabiliyor. Ancak şişkinliğin tek nedeni gluten değildir.

Kabızlık, hızlı yemek yeme, bazı besinlere karşı intoleranslar, irritabl bağırsak sendromu ve çeşitli gastrointestinal sorunlar şişkinliğe yol açabilir.

Bu nedenle herhangi bir besin grubunu kendi kendimize tamamen hayatımızdan çıkarmak yerine, şikâyetin nedenini anlamaya çalışmak daha doğru bir yaklaşımdır.

Son yıllarda bağırsak mikrobiyotası üzerine yapılan araştırmalar da bağırsaklarımızın yalnızca sindirim sistemimizin bir parçası olmadığını gösteriyor. Mikrobiyota; bağışıklık, metabolizma ve bağırsak-beyin iletişimi gibi birçok süreçle ilişkilendiriliyor.

Ancak bilimsel veriler bize “tek bir probiyotikle tüm sorunları çözebiliriz” demiyor. Sağlıklı bir mikrobiyota için genel beslenme düzeni, yeterli lif tüketimi ve yaşam tarzı alışkanlıklarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Tatlı isteğinizin altında ne var?

Akşam olduğunda kendimizi sürekli tatlı ararken bulduğumuzda bunu çoğu zaman “iradesizlik” olarak değerlendiriyoruz.

Oysa uyku yetersizliği, düzensiz öğünler, yetersiz protein ve lif tüketimi, stres ve alışkanlıklarımız yeme davranışımızı etkileyebilir.

Araştırmalar, yetersiz uykunun iştah ve enerji alımı üzerinde etkili olabileceğini gösteriyor. Dolayısıyla bazen çözüm kendimize daha fazla kızmak değil; uyku düzenimize ve günlük beslenme alışkanlıklarımıza bakmak olabilir.

Bedenimizi dinlemek ne demek?

Bedenimizi dinlemek, internette gördüğümüz her belirtiyi bir hastalıkla ilişkilendirmek değildir.

Bedenimizi dinlemek; belirtileri fark etmek, ne zaman ortaya çıktığını gözlemlemek, beslenme ve yaşam tarzımızı değerlendirmek ve uzun süren ya da şiddetlenen şikâyetlerde doğru sağlık profesyoneline başvurmaktır.

Çünkü sağlıklı yaşam yalnızca tartıdaki rakamdan ibaret değildir.

Bazen bedenimiz kilo vermemiz gerektiğini değil; daha iyi uyumamız, daha dengeli beslenmemiz, hareket etmemiz veya bir sağlık sorununu değerlendirmemiz gerektiğini söylüyor olabilir.

Unutmayalım; bedenimiz çoğu zaman bağırmadan önce fısıldar.

Önemli olan her fısıltıyı hastalık olarak yorumlamak değil, onu fark edecek kadar kendimizi tanımaktır.

Fonksiyonel Tıp Diyetisyeni Esra Kalay

Bilimsel Kaynaklar

1. Cryan JF, et al. The Microbiota-Gut-Brain Axis. Physiological Reviews. 2019;99(4):1877–2013.
2. Chey WD, Kurlander J, Eswaran S. Irritable bowel syndrome: a clinical review. JAMA. 2015;313(9):949–958.
3. St-Onge MP, et al. Sleep Duration and Quality: Impact on Lifestyle Behaviors and Cardiometabolic Health. Circulation. 2016;134:e367–e386.
4. Hall KD, et al. Effect of Sleep Restriction on Weight Loss and Related Metabolic Parameters. JAMA Internal Medicine. 2018;178(12):1623–1630.